Wosk sojowy a parafina: czym różnią się świece
4 min czytania Zespół DekordueT
„Sojowa” to dziś jedno z najczęstszych słów na etykietach świec. Co ono właściwie zmienia? Poniżej uczciwe porównanie obu wosków: bez straszenia parafiną i bez obiecywania, że soja jest cudem. W pracowni DekordueT odlewamy wyłącznie świece ze 100% wosku sojowego, więc znamy jego zalety, ale też ograniczenia.
Skąd się biorą oba woski
Parafina to produkt uboczny rafinacji ropy naftowej: mieszanina węglowodorów, która po oczyszczeniu jest twarda, biała i tania. Wosk sojowy powstaje z oleju sojowego, który poddaje się uwodornieniu, żeby z płynnego oleju zrobić stały wosk. Jest roślinny i odnawialny, a świece z niego są wegańskie. Na rynku spotkasz też mieszanki: sojowo-kokosowe, sojowo-parafinowe albo sojowe z dodatkiem wosku pszczelego. Jeśli producent pisze tylko „wosk roślinny”, warto dopytać, co dokładnie ma na myśli.
Jak się palą
Soja ma niższą temperaturę topnienia niż parafina i pali się w niższej temperaturze. W praktyce oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze, ta sama objętość wosku sojowego zwykle pali się dłużej, bo wosk ubywa wolniej. Po drugie, szersza, płytsza kałuża wosku łatwiej oddaje zapach, ale też świeca jest bardziej wrażliwa na zbyt krótkie pierwsze palenie: wosk sojowy zapamiętuje, jak szeroko się roztopił, i chętnie tworzy tunel. Jak tego uniknąć, opisujemy w tekście o tunelowaniu świecy.
Co do kopcenia: często powtarza się, że soja „w ogóle nie kopci”. To nieprawda. Kopci każdy płomień, jeśli knot jest za długi, świeca stoi w przeciągu albo została przegrzana. Przy dobrze przyciętym knocie wosk sojowy daje mniej sadzy niż parafina i szkło pozostaje czystsze, ale to zasługa wosku i knota razem, a nie samej soi.
Jak oddają zapach
Parafina oddaje olejek zapachowy mocno i szybko; to ona jest w większości bardzo intensywnych świec sklepowych. Soja robi to łagodniej: zapach jest wyraźny w pomieszczeniu, ale rzadko „uderza” od progu. Dla części osób to wada, dla innych główna zaleta, bo świeca pachnie, a nie duszy. Jeśli lubisz intensywne zapachy, w soi wybierz raczej nuty słodkie i ciepłe, jak wanilia, pomarańcza czy czekolada z kawą, które w tym wosku wychodzą najlepiej. Wszystkie nasze świece zapachowe mają podany zapach przy produkcie, a wiele z nich jest też w wersji bezwonnej.
Jak wyglądają
Parafina jest gładka, lekko błyszcząca i łatwo przyjmuje intensywne kolory. Soja jest matowa, kremowa i lubi się „szronić”: po zastygnięciu na powierzchni pojawia się biały nalot, a wokół knota drobne nierówności. To naturalna cecha wosku roślinnego, nie wada. Soja jest też bardziej miękka, dlatego świece ozdobne w formie figurek wymagają większej ostrożności przy transporcie i paleniu niż ich parafinowe odpowiedniki, a w zamian mają przyjemną, aksamitną fakturę.
Sprzątanie i ponowne użycie naczynia
Tu soja wygrywa bez dyskusji. Resztki wosku sojowego zmyjesz ciepłą wodą z płynem do naczyń, a rozlany wosk na obrusie wypierzesz w wyższej temperaturze. Parafina wymaga skrobania, zamrażania albo rozpuszczalników. Słoik po świecy sojowej wraca do kuchni albo staje się naczyniem na tealighty.
Bezpieczeństwo i etykieta CLP
Bez względu na wosk, świeca zapachowa jest mieszaniną chemiczną i podlega tym samym przepisom. Producent ma obowiązek oznakować ją zgodnie z rozporządzeniem CLP, a w wielu przypadkach także nadać kod UFI. Nasze świece mają pełne oznakowanie, a przy każdej podajemy objętość wosku i zapach. Zaś zdanie „parafina jest trująca, a soja zdrowa” to uproszczenie, którego nie powtarzamy: przy normalnym użyciu obie świece są bezpieczne. Różnica leży w pochodzeniu surowca, sposobie palenia i sprzątaniu.
Cena
Wosk sojowy jest droższy jako surowiec od parafiny, więc świece sojowe tej samej wielkości zwykle kosztują więcej. Rekompensuje to dłuższe palenie i naczynie, które zostaje do użytku. Konkretną cenę naszych świec znajdziesz przy każdym produkcie; staramy się, żeby pieniądze szły w wosk, knot i olejek, nie w opakowanie.
Którą świecę wybrać
- Chcesz intensywnego zapachu od progu i najniższej ceny: parafina zrobi to lepiej.
- Zależy Ci na roślinnym, wegańskim surowcu, dłuższym paleniu, czystszym szkle i łatwym sprzątaniu: wybierz soję.
- Palisz świece codziennie w małym pomieszczeniu: łagodniejszy zapach soi będzie mniej męczący.
- Szukasz prezentu: soja z reguły robi lepsze wrażenie, a jak ją dobrać, podpowiadamy w tekście jak wybrać świecę na prezent.
